GłównaKsięgaO mnie
Powrót

Sieć hydrograficzna w Polsce- rzeki i jeziora

czwartek, 22.kwietnia.2010, 07:52
Siec hydrograficzna Polski została ukształtowana w wyniku rozwoju rzeźby terenu w trzeciorzędzie i czwartorzędzie.

Jej najważniejszymi elementami są:
- rzeki
- jeziora
- stawy
- mokradła
- wody podziemne
- źródła
- sztucznie utworzone kanały i zbiorniki

Zjawiska hydrograficzne Polski kształtują się przede wszystkim pod wpływem klimatu (opady), budowy geologicznej (przepuszczalność skal) i ukształtowania powierzchni (wielkość odpływu i parowania wód powierzchniowych)

Największymi rzekami Polski są Wisla i Odra oraz ich główne dopływy.
Ich charakterystyczna cecha jest asymetria.
W dorzeczy Wisły stosunek części lewej do prawe wynosi 27:73, a w dorzeczu Odry odpowiednio 30:70. Związane jest to z nachyleniem Niżu Środkowoeuropejskiego w kierunku północno-zachodnim, oraz z kształtowaniem się terenu w okresie wytapiania się lodowca skandynawskiego. Rzeki są zasilane bezpośrednio przez opady atmosferyczne i pośrednio przez roztopy śnieżne, zależne od przepuszczalności szaty roślinnej.
Niektóre rzeki połączone są kanałami. Najstarszy w Polsce kanał to Kanał Augustowski, Elbląski, Gliwicki, Bydgoski.
Do ważnych elementów sieci wodnej należą jeziora, których najwięcej jest w Polsce północnej, na obszarze ostatniego zlodowacenia


Typy Jezior:

- rynnowe - o wydłużonym kształcie i powstałe w wyniku erozji lodowcowej ( Gopło, Wigry , Hańcza);
- moreny dennej - o dużych powierzchniach i urozmaiconych liniach brzegowych ( Śniardwy, Mamry);
- wytopiskowe - "oczka";
- krasowe - powstałe w miejscach zapadania się skal gipsowych i wapiennych;
- starorzecza - jeziora zakolowe;
- deltowe - będące fragmentami dawnych zatok morskich;
- przybrzeżne - powstałe w wyniku odcięcia dawnych zatok;
- górskie - powstałe w wyniku działalności lodowców górskich.

W miejscu zanikłych jezior tworzą się mokradła, wchodzą one w skład obszarów podmokłych. Zaliczamy do nich torfowiska, niskie i wysokie bagna, oraz właśnie mokradła.
Mokradła zajmują 8% powierzchni Polski, występują głównie na obszarach północnej i północno- wschodniej części Polski. Magazynują ponad 9 mld m3 wody i stanowią ważny zbiornik retencyjny.

Do wód stojących zaliczamy również stawy, które są przeważnie sztucznymi zbiornikami wody. Stawy regulują przede wszystkim poziom wód gruntowych i są miejscem hodowli ryb. W Polsce jest ponad 80 sztucznych zbiorników wodnych. Służą one do zaopatrywania w wodę, do produkcji energii elektrycznej, do celów turystycznych, poprawy warunków żeglugi, obrony w czasie powodzi.

Wody podziemne (gruntowe) stanowią powszechne źródło zaopatrywania w wodę pitna, gospodarczą i przemysłową. Dzielą się one na:
- wody zaskórne - znajdują się w zasięgu parowania, ingerencji organizmów i zmian temperatury. Są często zanieczyszczone, wiec maja nieco mniejsze znaczenie użytkowe.

- wody głębinowe : wody artezyjskie, występujące przeważnie w nieckach geologicznych.
np: na Nizinie Mazowieckiej, Wyżynie Lubelskiej, oraz inne wody zalegające na znacznych obszarach głebokościowych gwarantujących dobre przefiltrowanie.

Wody podziemne wypływające samoczynnie na powierzchnie tworzą źródła. Głównymi typami źródeł są:
- szczelinowe;
- warstwowe;
- szczelinowo-warstwowe;
- dolinne.

Źródła mineralne i cieplice (termy) wykorzystywane są do celów leczniczych, eksploatuje się je w 4 regionach Polski:
- sudeckim;
- karpackim;
- niedziańskim;
- kujawsko-pomorskim.

Do wód powierzchniowych odprowadza się rocznie ogółem 3,2 km3 ścieków przemysłowych i komunalnych, wymagających, oczyszczenia. Dotychczas część ścieków była czyszczona biologicznie (37%) i mechanicznie (32%). Ponad 25% ścieków nie było oczyszczanych. W ostatnich latach systematycznie zmniejsza się ilość ścieków nieoczyszczonych, odprowadzanych do wód powierzchniowych.
Agnieszka
Nastrój:
tagi:


0 komentarzy
Następne Poprzednie